تلاطمهاي سياسي و نظامي، فضاي کسبوکار جهان را وارد دوره ابهام و رکود ميکند
تاریخ انتشار : 1405/01/16
تهران- ايرنا- يک کارشناس اقتصادي با تأکيد بر اينکه هرگونه تنش سياسي و نظامي در جهان به طور مستقيم بر فضاي اقتصادي اثر منفي ميگذارد، گفت: در شرايط نااطميناني، فعالان اقتصادي دست نگه ميدارند و نگاهها بهشدت کوتاهمدت ميشود؛ موضوعي که برنامهريزي و خلق ارزش بلندمدت را با چالش جدي مواجه ميکند.
شاهين شايان آراني در گفتوگو با خبرنگار اقتصادي ايرنا با اشاره مديريت تردد کشتي ها در تنگه هرمز از سوي ايران با هدف مقابله با ائتلاف آمريکايي صهيونيستي متجاوز به خاک ايران و تبعات اقتصادي ثانويه اين جنگ اظهار داشت: تبعات اقتصادي اين موضوع فقط به تنگه هرمز محدود نميشود. هر اتفاقي که در هر نقطهاي از دنيا، از جمله ايران، منجر به درگيري يا تلاطم نظامي شود، فضاي کسبوکار را بهطور کامل دچار ابهام و سردرگمي ميکند.
وي افزود: يک روز بحث تنگه هرمز مطرح است، روز ديگر موشک، و روزي ديگر اظهارات رئيسجمهور آمريکا يا ديگر مسئولان. به محض اينکه فضاي سياسي و نظامي متلاطم ميشود، بهطور قطع اثر منفي خود را بر توسعه و دورنماي اقتصادي ميگذارد، چراکه فضاي اقتصادي تنها زماني ميتواند با برنامهريزي صحيح و افق روشن حرکت کند که يک بستر سياسي، امنيتي و نظامي باثبات بهعنوان زيربناي آن وجود داشته باشد.
اين کارشناس اقتصادي ادامه داد: اگر اين بستر به هر دليلي دچار اختلال شود، فضاي اقتصادي نيز به سمت رکود ميرود. کسبوکارها همواره براساس برنامههاي مشخص براي خلق ارزش اقتصادي حرکت ميکنند، اما زماني که فضا ناگهان به سمت تلاطم سياسي، نظامي يا امنيتي ميرود، فعاليت اقتصادي با بحران مواجه ميشود و اکثر کنشگران اقتصادي دست نگه ميدارند يا نگاهشان عمدتاً کوتاهمدت ميشود.
شايان آراني تصريح کرد: اين شرايط، برنامهريزيهاي بلندمدت و خلق ارزش اقتصادي پايدار را که لازمه توسعه اقتصادي است، دچار ابهام ميکند. اين پديده در همه جاي دنيا صدق ميکند و کشور ما نيز به دليل درگيريهاي کلان رخداده است. اکنون با فضايي مواجهايم که کسبوکارها در آن دچار تلاطم و بلاتکليفي شدهاند. بسياري از فعالان اقتصادي حتي اگر امکان فعاليت داشته باشند، منتظر ميمانند تا فضا به ثبات نسبي برسد و دورنماها شفافتر شود.
حمله به زيرساخت هاي ايران و پاسخ متقابل به آن، بازارهاي جهاني را متلاطم خواهد کرد
اين کارشناس اقتصادي در پاسخ به پرسشي درباره تهديدهاي اخير از جمله تهديد به حمله به زيرساختهاي انرژي گفت: پيشبيني شرايط بسيار دشوار است، زيرا تحقق هر تهديد و واکنش متقابل احتمالي، سناريوهاي متعددي را پيش روي ما قرار ميدهد. اما ميتوان با اطمينان گفت اگر خداي نکرده چنين تهديدي محقق شود و اقدام متقابلي نيز صورت گيرد، فضاي کسبوکار نهتنها در کشور، بلکه در کل منطقه و حتي بازارهاي وابسته جهاني بهشدت دچار تلاطم خواهد شد.
وي افزود: در چنين شرايطي، قيمت نفت با چالشهاي جدي مواجه ميشود، بازار مشتقات نفتي که از اين منطقه تأمين ميشوند دچار نوسان شديد خواهند شد و به احتمال زياد قيمتها افزايش مييابد. در نتيجه، ثبات و پايداري فعاليتهاي اقتصادي در منطقه براي مدت قابل توجهي با چالش روبهرو ميشود.
شايان آراني با اشاره به اثرگذاري منطقه خاورميانه بر اقتصاد جهاني گفت: بخشهايي مانند گردشگري و ساير فعاليتهاي اقتصادي منطقهاي نيز تحت تأثير قرار ميگيرند و رکود نسبي بر آنها حاکم ميشود. اينکه اين وضعيت تا چه زماني ادامه پيدا کند قابل پيشبيني نيست، اما بدون ترديد بازارهاي بينالمللي نسبت به اين تحولات واکنش نشان خواهند داد.
تنگه هرمز تا به امروز از جنبه امنيتي و راهبردي مورد توجه بود
وي در ادامه با طرح موضوع نگاه اقتصادي به تنگه هرمز اظهار کرد: تا امروز بيشتر به تنگه هرمز از منظر امنيتي و راهبردي نگاه شده و استفاده اقتصادي از آن چندان مطرح نبوده است. برخي تحليلها بر اين باورند که ايران ميتواند بابت عبور و مرور کشتيها هزينه يا مالياتي دريافت کند، چراکه اين تنگه يک شاهراه حياتي براي بسياري از کشورهاست.
اين کارشناس اقتصادي تأکيد کرد: تنگه هرمز به دليل مجاورت ايران با خليج فارس و حضور کشورهاي ديگري مانند عمان، يک آبراه مشترک به شمار ميرود که نميتوان آن را متعلق به يک کشور دانست. اگر ايران بخواهد هزينهاي دريافت کند، ساير کشورها نيز ميتوانند ادعاي مشابهي داشته باشند.
شايان آراني خاطرنشان کرد: ابتدا بايد مشخص شود متولي امنيت تنگه هرمز طبق قوانين بينالمللي چه کشور يا کشورهايي هستند و ذينفعان آن کداماند. اگر اين موضوع بهدرستي تبيين شود، آنگاه ميتوان درباره تقسيم هزينههاي تأمين امنيت صحبت کرد، اما دريافت ماليات يا عوارض عبور و مرور، موضوعي حقوقي و بينالمللي است و نه صرفاً اقتصادي.
